Duurzame inzetbaarheid is een kwestie van gedeelde verantwoordelijkheid. Tata Steel voert al jaren een gezondheidsbeleid bedoeld voor de maar liefst 8.600 medewerkers in IJmuiden.

Een kleine twee jaar terug is het roer omgegooid. Toen is er gekozen voor een integrale aanpak gericht op duurzame inzetbaarheid. Met daarbij nadrukkelijk oog voor een gezonde leefstijl en vitaliteit, om zowel de fysieke als mentale weerbaarheid van de medewerkers te versterken.

Marcel Dekker, manager duurzame inzetbaarheid, zegt dat die koerswijziging niet zo maar uit de lucht is komen vallen. ‘De gemiddelde leeftijd van de medewerkers bedraagt nu 49 jaar en 35% van ons medewerkersbestand is 55+. Het gemiddelde dienstverband is 22 jaar! Wie bij Tata Steel werkt, verkast niet zo snel, zo blijkt uit de cijfers. Aan ons als werkgever de taak ervoor te zorgen dat mensen gezond en met plezier langer kunnen blijven doorwerken dan de oorspronkelijke pensioenleeftijd van 65 jaar. Met daarbij wel de aantekening dat duurzame inzetbaarheid een gedeelde verantwoordelijkheid is. De medewerker moet zelf ook willen veranderen.’


Behoefte

Dekker vertelt dat vooral in de productie en onderhoud fysiek zwaardere functies voorkomen. Als bijkomende beperking noemt hij het feit dat het veelal hetzelfde werk (handelingen) is dat mensen uitvoeren. ‘Bovendien is het werken in ploegendienst niet echt gezond; hoe je het ook wendt of keert. Daarom zijn optimale arbeidsomstandigheden, een gezonde leefstijl en in het verlengde daarvan vitaliteit van groot belang. Om de behoefte van onze medewerkers te kennen, is er een constante dialoog met de medewerkers. Zowel op de werkvloer als via een online medewerkersplatform waar ze meedoen aan onderzoek en zelf ook ideeën kunnen aandragen. Inmiddels zijn 1.600 medewerkers lid van dit platform. Al met al willen wij mensen inzicht geven (informeren) in het belang van een gezonde leefstijl en de mogelijkheden om zichzelf te blijven ontwikkelen. Uiteindelijk gaat het om het op gang brengen van een bewustwordingsproces. En dat vergt tijd. Want, zo blijkt in de praktijk, wil je al gauw te snel gaan. En dat werkt echt niet.’

tata steel 2

Workshops

Voor alle medewerkers, biedt Tata Steel verschillende workshops aan. Gerichte workshops zijn er voor de 4.000 medewerkers in de ploegendienst. Daarbij gaat het onder meer om slaaptrainingen, hoe om te gaan met stress, en het belang van voldoende beweging en gezonde voeding (in relatie tot nachtdienst). ‘We merken dat steeds meer mensen enthousiast worden en het belang van duurzame inzetbaarheid onderkennen. Dit komt ook naar voren in het succes van het fietsprogramma van IJmond Bereikbaar, waar inmiddels 1.500 medewerkers op de fiets naar het werk komen’, aldus Dekker.

Naast de verschillende workshops die worden aangeboden is er ook een project gericht op het vergroten van de flexibiliteit in de roosters. Dekker: medewerkers in dag- en kantoordienst mogen in de proeven zelf bepalen op welke dagen zij willen werken. Je kan bij ons in principe 7 dagen in de week, 24 uur per dag aan de slag. Achterliggende gedachte is dat op deze manier werk en privé beter op elkaar kunnen worden afgestemd. Uiteraard gebeurt dit overleg met de leidinggevende. De proef is nu uitgebreid naar de afdeling Research & Development. Voor medewerkers in ploegendienst denken we na over hetzelfde principe, waarbij zij de mogelijkheid krijgen om zelf de diensten in te roosteren. We hopen daar in overleg met de Vakverenigingen komende maanden ook proeven mee te kunnen starten.’


Constante dialoog

Dekker beklemtoont dat Tata Steel een constante dialoog met de medewerkers voorstaat. ‘Samen met medewerkers ontwikkelen we beleid. Op die manier wordt dat beleid ook breed gedragen. Kortom, je moet de mensen zoveel mogelijk bij het veranderingsproces betrekken.’ Andere tips die de manager duurzaamheid noemt zijn: steek klein in en start niet direct met een grootschalige aanpak. Baseer het programma op basis van vrijwillige deelname, voer geen sancties uit richting mensen die niet mee willen doen. Neem de tijd, want gedragsverandering is nu eenmaal een kwestie van lange adem.

Medewerkers van de toekomst

Tot slot meldt Dekker een groot voorstander van de JOGG-aanpak te zijn waarbij structurele aandacht is voor een gezonde leefstijl en een gezonde omgeving. Op school, in de wijk, op de sportvereniging, thuis en op het werk. ‘In het laatste geval gaat het om een wisselwerking waarbij de medewerker zijn partner thuis attendeert op het belang van een gezonde leefstijl. En de partner op zijn of haar beurt dit stimuleert door onder andere gezonde voeding mee te geven naar het werk. Wij horen dat dit steeds vaker gebeurt.’

Ook zegt Dekker het goed te vinden dat Jongeren Op Gezond Gewicht ook mbo’ers – tenslotte de medewerkers van de toekomst – bewust wil maken van het belang van vitaliteit. ‘Dat sluit naadloos aan bij onze visie. Zo ontwikkelen we momenteel een module, speciaal voor leerlingen die bij ons werken. Daarbij ligt het accent enkel en alleen op duurzame inzetbaarheid.’