Een dag na de verkiezingen voor een nieuwe Tweede Kamer werd er wederom een indrukwekkende opkomst genoteerd in Nederland. Plaats van handeling: Tata Steel in Velsen.

In het congrescentrum van de tweede staalproducent van Europa zaten meer dan 100 belangstellenden die waren afgekomen op de bijeenkomst. “De vitale medewerker in een vitale omgeving”. Een bijeenkomst georganiseerd door Tata Steel, Jongeren Op Gezond Gewicht, JOGG-gemeente Heemskerk, AWVN en Alles is Gezondheid. 

Medewerkers zijn tegelijkertijd burgers

Nadat dagvoorzitter en gastheer Karel Bootsman, arbeidsdeskundige bij Tata Steel, de veiligheidsinstructies had uitgelegd, kreeg de zaal vooraf een boeiende bedrijfsfilm over Tata Steel te zien. Waarna Cees Beentjes, wethouder Volksgezondheid van de gemeente Heemskerk, het woord nam. De kern van zijn betoog: bij het gezondheidsbeleid moet de focus vooral liggen op preventieprogramma’s. ‘De insteek is gedragsverandering voor een gezonde deelname aan zowel de samenleving als de arbeidsmarkt. Daarbij is het van belang dat overheid en bedrijfsleven nauw samenwerken om elkaars inspanningen te versterken. Deze bijeenkomst is een fantastische eerste stap. Als overheid acteren we vanuit de optiek van een vitale burger, en u als vertegenwoordiger van het bedrijfsleven heeft de focus gericht op de vitale medewerker. Uiteindelijk hebben we het dan doorgaans over één en dezelfde persoon.'


Vitaliteitprogramma's

Vervolgens vertelde Hans van de Berg, directeur productie, dat Tata Steel veel belang hecht aan de eigen organisatie fitter te maken en daarom vol inzet op duurzame inzetbaarheid. ‘Mede aan de hand van vitaliteitprogramma’s willen we de geestelijke en lichamelijke gezondheid van onze medewerkers versterken en ze volop mogelijkheden bieden zich te blijven ontwikkelen. Daarnaast investeren wij als bedrijf in onze omgeving vanuit de optiek van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Daarbij ligt in eerste instantie het accent op jongeren. En in het verlengde daarvan maken we de verbinding naar volwassenen. Onze bedrijfsschool - de Tata Steel Academy - is vorig jaar gekozen tot Nederlands beste Mbo-opleiding voor technisch onderwijs. Op de Academy is de vitaliteit van de studenten een onlosmakelijk onderdeel van het studieprogramma.’

symposium 16 maart Tata Steel

Landelijke JOGG-aanpak

Cécile Prakke, bestuurssecretaris en adviseur Jongeren Op  Gezond Gewicht, gaf uitleg over de landelijke JOGG-aanpak. ‘Het is onze ambitie dat de gezonde keuze de normale keuze is voor jongeren en volwassen die hen omringen, zowel thuis, op school, op de sportvereniging als op het werk. We willen een gezonde omgeving creëren en daar zoveel mogelijk het bedrijfsleven bij betrekken. En dat is hard nodig, want de helft van de Nederlanders heeft overgewicht.’ Nadrukkelijk stelde Prakke dat bedrijven die met een gezondheidsbeleid aan de slag willen, niet bang hoeven te zijn dat dit duur of ingewikkeld is. ‘Integendeel, je kunt al heel simpel beginnen. Bijvoorbeeld door werkfruit aan te bieden of ervoor te zorgen dat de kantine een gezond aanbod heeft. Maar stimuleer medewerkers ook vaker de trap te nemen of op de fiets naar het werk te komen.  Doe het samen, stel een ambassadeur aan,  en doe het vooral niet ingewikkeld, want eenvoud leidt tot borging binnen de organisatie. Geef zelf het gezonde voorbeeld.’ Tot slot wees zij de zaal op dit platform, waar ondernemers onder andere een schat aan praktische tips en tools kunnen vinden. 
 

Succesvolle JOGG-projecten in Heemskerk

Aansluitend gaf Marja Pronk, JOGG-regisseur gemeente Heemskerk, inzicht in de lokale, intersectorale en integrale JOGG-aanpak in Heemskerk, om de stijging van overgewicht bij jongeren om te zetten in een daling. ‘Daarbij richten we ons op jongeren tot 19 jaar en hun ouders. Wij willen bereiken dat ze voldoende bewegen en gezond eten, door dit aantrekkelijker gemakkelijker te maken. Concreet hebben we bereikt dat er onder andere een gezondheid- en beweegbeleid bij de kinderopvang van de grond is gekomen, watercampagnes bij peuterspeelzalen, kinderopvang en basisscholen, een verbeterde samenwerking tussen (zorg)professionals en verdere samenwerking met het bedrijfsleven. En wat dat laatste betreft: bij een publiek/private samenwerking is er altijd sprake van een win-win situatie waarbij we elkaar vanuit de eigen kracht kunnen versterken.’

Micropauze

Getoond gedrag

Professor dr. Willem van Rhenen, van huis uit (bedrijfs)arts en als hoogleraar verbonden aan Nijenrode, gaf de zaal mee dat het stimuleren van gedragsverandering een uiterst lastige klus is. ‘Ieder mens wil in principe gezond zijn en gezond leven. Maar niets is zo moeilijk als het doorbreken van ongezonde keuzes. Uiteindelijk ben ik tot de conclusie gekomen dat je moet sturen op de consequenties van het getoonde gedrag. Dan heb je de grootste kans op succes. Daarbij moet je zowel volwassenen als jongeren bekrachtigen (complimenteren) met hun gezonde gedrag. Verder is het heel belangrijk om mensen - en zeker op de werkvloer - bevlogen houden. Naast het bevorderen van de lichamelijke en geestelijke gezondheid, moet het accent nadrukkelijker liggen op de zingevendheid van het werk zelf. Ik adviseer bedrijven ambitie te tonen en realistische doelstellingen te formuleren.’ Hoe bedrijven dat in de praktijk proberen te brengen bleek door de praktijkverhalen van de volgende organisaties.

Floricultura Tata Steel rabobank


Micropauzes

Drie maal per dag gaat in de productieruimtes van Floricultura in Heemskerk en Assendelft de zoemer. Alle productiemedewerkers, onderbreken massaal hun werk en gaan gedurende twee à drie minuten allerlei lichamelijke oefeningen doen met het accent op rekken en strekken. Deze zogenoemde micropauzes zijn de belangrijkste erfenis van de in 2015 georganiseerde themamaand “Gezond werken begint bij jezelf” bij Floricultura. Een bedrijf dat met de productie van 60 miljoen orchideeën per jaar tot één van de grootste orchideeënveredelaars in de wereld behoort!
Ageeth van der Hoorn, een van de personeelsfunctionarissen bij Floricultura, duidt het belang van de micropauzes. ‘Wij zijn een puur productiebedrijf. Onze mensen voeren veel repeterende handelingen uit. Daar moet je gewoon eerlijk in zijn: dat is een belasting voor het fysieke gestel. Daarom lassen we micropauzes in. Door het werk kortstondig te onderbreken en lichamelijke oefeningen te doen wordt de bloedsomloop gestimuleerd. Het is preventief bedoeld, om klachten te voorkomen.'


Break-out-sessies

Tijdens de afsluitende break-out-sessies gingen de aanwezigen met elkaar in gesprek over een aantal vooraf geformuleerde stellingen. Zoveel mensen, zoveel meningen. Toch was men het erover eens dat een gezonde leefstijl niet verplicht moet worden opgelegd. Dat de werkgever de juiste voorwaarden op het werk moet creëren, maar dat de medewerker zelf verantwoordelijk is voor zijn eigen gezondheid. Dat een financiële prikkel alleen niet voldoende is om mensen aan te sporen tot bewegen. Maar ook dat het management zelf het goede voorbeeld moet geven. En… dat het vooral leuk moet zijn om aan vitaliteit te werken!
Hoogleraar Willem van Rhenen sloot de dag af met een aantal praktische tips. ‘Spreek als bedrijf je ambitie uit. Kies voor een top-down benadering, want goed voorbeeld doet goed volgen. Zorg voor draagvlak. Maak gezond leven leuk en doe het vooral samen met een integrale aanpak.’

sessie Heemskerk